Gençlerin iş hayatına geçişte deneyim eksikliğinden kaynaklı sorunlar yaşaması sebebiyle kamu kurumları ve özel sektör firmalarıyla iş birliği halinde beceri geliştirme programları oluşturulacaktır. Bu programların içeriği kişilerin niteliğine göre farklı becerileri kapsayacaktır. İlgili eğitimlerde geleceğin mesleklerinde önemli yetenekler kapsamında yer alan yeteneklerin geliştirilmesine önem verilecektir.

• Üniversitelerin son sınıf öğrencilerine yönelik özgeçmiş hazırlama, mülakat teknikleri, topluluk önünde konuşma, sunum teknikleri, yabancı dil gibi eğitimlerin verildiği kamplar düzenlenerek gençlerin iş hayatına hazırlanması sağlanacaktır.

• Gençlerin öğrenim döneminde uygulamalı eğitim ve staj programlarının yoğunluğunun ve verimliliğinin artırılması ve bu amaç doğrultusunda sektörle uzun süreli iş birliklerinin yapılması sağlanacaktır.

• Gençlere, kalkınma ajansları ile işletme arasında imzalanan bir protokol çerçevesinde işletmelerde ya da model fabrika vb. ortamlarda iş deneyimi kazandırılması sağlanacaktır.

• Kurumsal özel sektör firmaları ile iş birliği protokolü yapılarak, işbaşı eğitim veya çıraklık programları düzenlenecektir.

• Özel sektördeki gelişmelerin öğrencilere daha hızlı ve etkili bir şekilde aktarılabilmesi için mesleğinde isim yapmış yerli ya da yabancı saha deneyimi olan ustaların meslek okullarında kısa süreli eğitim/tecrübe aktarımı/teknik gezi/iş başı buluşmaları gibi faaliyetlerin düzenlenmesi sağlanacaktır.

• İş insanlarının günümüz iş gücünde başarı için hangi becerilerin talep edildiğini ve gerekli olduğunu yönünde gençlere yönlendirmede bulunmaları sağlanacaktır.

İstihdam Garantili Eğitim Programı

Bölgede sanayi ve diğer sektörlerde ihtiyaç duyulan niteliklerin karşılanmasına yönelik eğitimler verilecektir. Bu kapsamda ajanslar tarafından ticaret ve sanayi odaları, ticaret borsaları, esnaf ve sanatkâr odaları, mesleki eğitim merkezleri, organize sanayi bölgeleri, teknokentler gibi kurumlarla ve buralardaki firmaların temsilcileri ile ihtiyaç duyulan işgücü niteliklerinin tespit edilmesine yönelik görüşmeler yapılacaktır. Bu görüşmeler neticesinde hangi firmaların ve kurumların hangi nitelikte ve sayıda iş gücüne ihtiyacı olduğu tespit edilecektir. Görüşme yapılan firmalardan ve kurumlardan istihdam garantisi alınarak ihtiyaca uygun beceri kazandırma ve mesleki eğitim programları tasarlanacak ve uygulanacaktır.

Çalışan ve Üreten Gençler Programı

Çalışan ve Üreten Gençler Programı genç işsizliğinin yüksek olduğu bölgelerde gençlerin kişisel ve sosyal gelişimlerini desteklemeyi ve istihdam edilebilirliklerini artırmayı hedeflemektedir. Projelerin yerel düzeyde yararlanıcıları valilikler, belediyeler, il özel idareleri, kaymakamlıklar ve organize sanayi bölgeleridir.

E-spor Programı

E-spor Programı kapsamında İzmir, Ankara, Diyarbakır, Kayseri, Trabzon, Adana, Çanakkale, Erzurum, Kahramanmaraş, Kars, Konya, Manisa, Mardin, Rize, Sakarya, Sinop, Tekirdağ’da gençlik merkezleri ve genç ofisler aracılığıyla e-spor faaliyetleri gerçekleştirilecektir.

Kalkınma Ajansları Destek Programları

• Kalkınma ajanslarının özel sektöre yönelik desteklerinde genç istihdamını teşvik edecek programlar önceliklendirilecektir.

• Kalkınma ajanslarının destek verdiği projelerde (MDP, GPD gibi) yararlanıcı kuruma proje süresi içinde stajyer çalıştırılmasına yönelik yönlendirmeler yapılacak ve bu hususlar rehberlerde açıkça zikredilecektir. Mali destek programlarında staj imkânı sağlayan projelere ilave puan verilecektir.

• Genç istihdamına yönelik destek programları hayata geçirilecektir. Ajansların özel sektöre yönelik sunduğu destek programlarında genç istihdamı sağlanması önceliği getirilecektir.

• Başvuru sahibinin projede belirli sayıda genç istihdamı sağlaması ve proje başvurusuna istihdam edilecek genç sayısı taahhüdüne göre artan oranda destek verilmesi de değerlendirilebilecektir.  Projelerde istihdam sayısına ilişkin performans göstergesine yer verilecektir.

• Diğer taraftan bu tema kapsamında, yeni mezun gençlerin iş hayatına atılma süreçlerini kolaylaştırmak için, ajansların destek mekanizmalarını kullanırken işverenlerden yeni mezun çalıştırmaları teşvik edilecektir. Genç istihdamının teşvik edilmesi amacıyla uygulanacak hibe programlarında yeni mezun personel alımı yapan firmalara öncelik verilecektir.

• Sosyal Gelişmeyi Destekleme Programı (SOGEP) ile gençlerin üretkenlik ve yetenek gelişimi desteklenerek istihdam edilebilirliklerinin artırılması, istihdam garantili mesleki eğitimler, girişimcilik düzeylerinin geliştirilmesi, engelli gençlerin istihdam edilebileceği sosyal girişim modellerinin teşvik edilmesi hedeflenmektedir. Bu bağlamda kalkınma ajansları SOGEP kapsamında dezavantajlı gençlere yönelik projelerin geliştirilmesini ve yönlendirilmesini sağlayacaktır.

Kırsal İstihdamı Artırma Programı

Kalkınma ajansları tarafından gençlerin kırsal alanlardaki istihdam olanaklarının artırılması amacıyla;

• Bölgenin göç veren ilçelerindeki genç nüfusun ilçede ekonomik değer üretmelerini sağlayacak eko-turizm, yöresel ve doğal ürünlerin üretiminin teşvik edilmesi gibi mesleki alanlara yönlendirecek faaliyetler ve eğitim programları düzenlenecektir.

• Ziraat mühendisliği, veterinerlik, su ürünleri vb. alanlarda üniversite mezunu gençlerin kırsalda tarımsal faaliyetlerde bulunmalarını desteklemek üzere; ajanslar tarafından kırsal kalkınma, kooperatifleşme, girişimcilik, proje hazırlama ve uygulama ve devlet destekleri konusunda ilgili kurumlarla iş birliği içinde eğitimler verilecektir.

• Bölgede yaşayan gençlerin kırsal alanda tarımsal üretim yapması, kaynakların korunması ve kırsal alanlarda gelir getirici faaliyetler yürütmesine yönelik çalışmalar yapılacaktır. Tarım ve Hayvancılık Meslek Yüksek Okulu öğrencilerine akıllı tarım ve dijital tarım gibi modern uygulamalar konusunda eğitim verilmesi sağlanacaktır.

• Ziraat Fakültelerinden mezun olan gençlere yönelik bölgeye dönüş yapanlara destek sağlanacaktır.

• Kırsal alanda tarıma dayalı sanayinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar yürütülecektir.

• Jeotermal potansiyeli olan veya iklim şartlarının uygun olduğu bölgelerde gençlere yönelik modern seracılık çalışmaları yürütülecektir.

• Çiftçiliğin cazibesinin artırılması için çalışmalar yürütülecektir.

• Gençlerin öncülüğünde kırsalda kooperatifleşmenin özendirilmesi sağlanacaktır.

• Tarım ve Orman Bakanlığı ile iş birliği halinde tarımsal nüfusun gençleştirilmesi ve genç çiftçilere yönelik mali destek programları tasarlanacaktır.

Genç Girişimcilik Destek Programı

Kalkınma ajansları; gençleri girişimciliğe yönlendirmek ve genç girişimcilerin fikirlerini hayata geçirmek amacıyla girişimcilik etkinlikleri düzenleyecek ve gençlere destek sunacaktır. Bu kapsamda yürütülecek faaliyetler aşağıda sıralanmaktadır. Bu programlarda yeni girişimlerin kurulması temel esastır.

• Yerel Bazlı Genç Girişimcilik Destek Programı

Ajanslar, faaliyet gösterdikleri bölgelerin rekabet gücü olan sektörlerinde bir darboğaz ya da bölgede özel bir alanda ihtiyaç tespit etmeleri halinde bu konuya özel genç girişimcilik programı tasarlayacaktır.

Bölgelerin ihtiyaç duydukları spesifik alanlarda/konularda/sektörlerde gençler tarafından yeni girişimlerin kurulması desteklenecektir.  Bu konuda bölgenin ya da bölgenin öne çıkan sektörlerinin rekabet gücünü artıracak ya da önemli bir ihtiyacını karşılayacak girişimler desteklenecektir.

• Girişimcilik Eğitimleri

Gençlerde girişimciliğin özendirilmesi ve bu alanda farkındalığın artırılması amacıyla gençlere özel tasarlanmış girişimcilik eğitimleri verilecektir.

Girişimcilik kampları düzenlenerek gençlere pazara giriş stratejileri, fizibilite hazırlama, sunum teknikleri gibi bir girişimcinin ihtiyacı olan çeşitli bilgileri içeren eğitimler verilecektir.

• Girişimcilik için Başlangıç Desteklerinin Verilmesi

Teknoloji alanında girişimci gençlerin kendi işlerini kurabilmeleri için destek mekanizmasının ve iş danışmanlığı süreçlerinin aktif çalıştırılması sağlanacaktır.

Girişimcilik Programları vasıtasıyla yenilikçi fikir sahibi olan gençlere fikirlerini hayata geçirmek üzere başlangıç destekleri verilecektir.

• Girişimci-Yatırımcı Buluşmaları

Genç girişimcilerin yatırımcılarla bir araya geldiği ve fikirlerini sunduğu etkinlikler düzenlenecektir.

Gençlerin sektör temsilcileri, startup deneyimlerini kurucularından dinleme ve ilham alma olanağı sağlayan, girişimcilik ekosistemini tanıma ve network imkânı sunan, girişimci, iş insanları, melek yatırımcılar ve girişimcilik ekosistemindeki mentorlar ile buluşmalarını sağlayacak etkinlikler düzenlenecek ve yaygınlaştırılacaktır.

• Sosyal Girişimciliğin Desteklenmesi

Gençler için alternatif istihdam modeli olarak sosyal girişimcilik teşvik edilecektir. Bu kapsamda, sosyal girişimlerin iş modelinin oluşturulması ve ürün geliştirme süreçlerine koçluk ve destek verilecektir.

Sosyal inovasyon ekosisteminin oluşturulması amacıyla on-line fikir platformları, kuluçka merkezleri, sosyal inovasyon ödülleri, fikir atölyeleri gibi çalışmalar bölgedeki sosyal inovasyon ekosistemi güçlendirilecektir. Ayrıca, gençlere ve genç istihdamına yönelik sosyal inovatif fikirlerin destekleneceği fonların kurularak küçük bütçeli ve kapsayıcı bir girişimcilik ve sosyal inovasyon destek çalışması yapılacaktır.

Diğer Girişimcilik Faaliyetleri ve Destekleri

Bakanlığımız koordinasyonunda yürütülen ENHANCER ve SEECO Projeleri kapsamında girişimciliğin desteklenmesi konusunda yürütülecek faaliyetlere gençlerin katılımı artırılacaktır.

Gerçekleştirilen Faaliyetlerin Çıktıları

Kalkınma ajansları tarafından Genç İstihdamı teması kapsamında 2022 yılı Ekim ayı itibarıyla yaklaşık 2,1 milyar TL toplam bütçeye sahip proje ve faaliyete 673 milyon TL düzeyinde harcama yapılmış; toplam değeri 22,1 milyon Avro olan uluslararası projelerde ise 3,2 milyon Avro değerinde harcama gerçekleştirilmiştir. Ajanslar tarafından yürütülen söz konusu çalışmalarla doğrudan ve dolaylı olmak üzere toplam 3.676 gencin istihdamına katkı sağlanmıştır. Yürütülmekte olan projeler tamamlandığında ise 55.166 genç istihdamının gerçekleştirilmesi planlanmaktadır.